
بکاپ قابل بازیابی چگونه طراحی میشود؟ نسخهبندی، سیاست نگهداری و آزمایش بازیابی در S3
خیلی از کاربران تا وقتی دچار بحران واقعی نشوند، همین که ایمیلی با مضمون «نسخه بکاپ با موفقیت آپلود شد» دریافت میکنند، خیالشان راحت است که چیزی را از دست نخواهند داد. اما تلخترین اتفاق و غافلگیری بزرگ، درست در شرایط بحرانی ایجاد میشود تا با داشتن یک تجربه بد، بدانید که بکاپ گیری و بازگردانی را باید جدی بگیرید.
ممکن است در همین شرایط به سراغ نسخه بکاپ قابل بازیابی خود بروید و ببینید که ای دل غافل؛ فایل بکاپ ناقص آپلود شده یا تنها بکاپ نسخهای از سایت وجود دارد که سایت در آن دوره با یک خرابی مواجه بوده است.
در دنیای میزبانی وب تا زمانی که از سالم بودن نسخه بکاپ اطمینان نداشته باشید، نباید هیچوقت آن را بازیابی کنید. صرف اینکه در ظاهر ببینید نسخههای بکاپ روی فضای هاست آپلود میشوند کافی نیست؛ چیزی که کسبوکار شما را در مواقع بحرانی نجات میدهد، پیادهسازی یک معماری استاندارد برای بکاپگیری و مهمتر از آن فرآیند درست در بازیابی بکاپ است.
در ادامه این راهنما بررسی میکنیم که در وحله اول چطور با استفاده از فضای ذخیره سازی بکاپ S3 یک معماری بکاپگیری چند لایه تعریف کنید و در وحله دوم، هنگام بازیابی باید طبق چه قانونی رفتار کنید.
۳ قانونی که باید در بکاپگیری رعایت کنید
بعد از خرید فضای S3 قبل از اینکه سراغ تنظیم افزونه یا سرور بروید، باید معماری بکاپگیری و نگهداری از فایلهای خود را تعیین کنید. برای این منظور توصیه میشود از قانون ۱-۲-۳ تبعیت کنید. با رعایت این قانون، در ۹۹٫۹ درصد موارد جلوی از دست رفتن اطلاعات شما گرفته خواهد شد.
قانون اول: ۳ کپی؛ به یک نسخه پشتیبان بسنده نکنید!
همیشه باید حداقل ۳ نسخه مختلف از بکاپ خود داشته باشید.
- یک نسخه اصلی که سایت در حال حاضر با آن کار میکند.
- دو نسخه پشتیبان مجزا که مربوط به روز قبل یا حتی در مواردی چند ساعت اخیر باشد.
اگر فقط یک فایل بکاپ داشته باشید، ممکن است این احتمال وجود داشته باشد که همان یک فایل دچار خرابی باشد و عملا دستتان از همه جا کوتاه خواهد شد.
قانون دوم: ۲ بستر متفاوت؛ همه تخممرغها را در یک سبد نچینید!
دو نسخه جداگانهای که تهیه میکنید، نباید روی یک نوع رسانه یا ساختار ذخیرهسازی یکسان قرار بگیرند. برای نمونه، اگر یک نسخه را روی هارد اصلی نگهداری میکنید، نسخه دوم باید روی یک معماری متفاوت مثل فضای ذخیره سازی S3 یا یک فضای ابری جداگانه باشد. این کار باعث میشود در صورت خرابی سختافزاری، همزمان هر دو نسخه آسیب نبینند.

قانون سوم: ۱ نسخه خارج از سایت؛ فاصله جغرافیایی را رعایت کنید!
حداقل یکی از نسخههای پشتیبان باید در فضایی کاملا خارج از سرور و محیط میزبانی اصلی نگهداری شود. اگر سختافزار سرور اصلی شما بسوزد یا دسترسی به هر دلیل قطع شود، دیگر به سایر بکاپها هم دسترسی نخواهید داشت.
پس بهترین راهکار این است که روی چند فضای مختلفی که حتی از نظر دیتاسنتر و موقعیت جغرافیایی جدا از یکدیگر هستند نسخه پشتیبان تهیه کنید. استفاده از باکتهای فضای ذخیره سازی S3 دقیقا برای همین منظور استفاده میشوند.
الزام نسخهبندی در بکاپ را جدی بگیرید
یکی از رایجترین اشتباهاتی که کاربران انجام میدهند، جایگزین کردن نسخههای بکاپ با نسخه قبلی است. یعنی با همان نام قبلی که بکاپ روز قبل را داشتند، بکاپ امروز را هم ذخیره میکنند که این کار باعث جایگزینی فایل میشود و عملا بکاپ قبلی به صورت کامل از بین رفته و جایگزین میشود.
حالا فرض کنید در روز دوشنبه به دلیل یک خطایی که در سایت رخ داده و شما هم متوجه آن نشدهاید، قیمت تمامی محصولات تغییر کرده یا بخشی از جداول کاربران پاک شده است. شما دو روز بعد، یعنی چهارشنبه از این موضوع آگاه میشوید. چه چیزی رخ میدهد؟
وقتی سیستم بکاپگیری را اینطور تنظیم کردید که مثلا هر روز یک فایل با نام ثابت backup-latest.zip را آپلود کند و روی فایل قبلی با همین نام جایگزین شود، دقیقا در روز دوشنبه که بکاپ گرفته شده، همان نسخه خراب برای روز سهشنبه و چهارشنبه نیز جای نسخه سالم را گرفته است!
راهحل جلوگیری از چنین مشکلاتی، استفاده از نسخهبندی یا Versioning در بکاپ گیری s3 است. یعنی در نامگذاری فایل به صورت خودکار یک شناسه نسخه (Version ID) به هر فایل بکاپ نیز اختصاص داده میشود تا چند نسخه مختلف داشته باشید. هرچند که توصیه میشود کلید API را طوری تنظیم کنید که فقط امکان آپلود داده شود و امکان دسترسی حذف برای نسخهها از سمت سرور اصلی فراهم نباشد.
از بکاپ گیری چند لایه S3 استفاده کنید
اینکه بکاپهای روزانه را برای مدت طولانی مثلا ۳۰ روز نگهداری کنید، سریعا فضای باکت شما را پر میکند و هزینههای غیرضروری برای افزایش فضا دارد. از طرفی دیگر نگهداری از چند نسخه بکاپ محدود نیز باعث میشود تا مشکلاتی که مثل دیر متوجه شدن از خرابی سایت وجود دارد را متوجه نشوید. برای همین منظور بهتر است از یک سیاست بکاپ گیری چند لایه S3 استفاده کنید. یعنی:
- لایه اولیه؛ بکاپ گیری روزانه و کوتاه مدت: فقط بکاپهای ۷ روز اخیر را نگهداری کنید. این نوع بکاپگیری برای زمانی که خطاهای جزئی در سایت رخ میدهد یا ساختار سایت به دلیل بهروزرسانی خراب میشود میتواند کاربرد داشته باشد.
- لایه دوم؛ بکاپ گیری هفتگی و میان مدت: فقط بکاپهای هفتگی را نگهداری کنید؛ برای مثال ۴ نسخه هفتگی مثلا در روز جمعه که ترافیک نیز کمتر است تهیه کنید که هر کدام برای مدت یک ماه نگهداری شوند.
- لایه سوم؛ بکاپ گیری ماهانه و بلند مدت: ۳ تا ۶ نسخه ماهانه از بکاپ خود را نگهداری کنید تا اگر نیازمند گزارشهای قدیمی هستید یا وضعیت پایدارتری در ماههای قبل داشتید را بازیابی کنید.
فراموش نکنید که در تمامی موارد بالا با تعریف قوانین چرخه عمر هر بکاپ (LifeCycle) در باکت S3، فرآیند حذف کردن نسخههای قدیمی را به صورت خودکار انجام دهید تا برای همیشه فضای آزاد در دسترس برای بکاپگیری نسخههای جدید داشته باشید.
چطور مطمئن شویم بکاپ ما کار میکند و سالم است؟
حتی وقتی از هوش مصنوعی برای مدیریت بکاپ استفاده کنید، هیچ ابزار و زیرساختی شاید نتواند جایگزین نظارت انسانی باشد. اگر اسکریپت بکاپ بخاطر کمبود رم وسط کار متوقف شود و یک فایل صفر بایتی بسازد، فضای S3 همان فایل را برایتان نگهداری میکند. بنابراین در هنگام بازیابی و ریستور کردن بکاپ، باید طبق ۳ مرحله زیر پیش بروید:
۱. بدون دانلود یک بررسی اولیه انجام دهید
لازم نیست هر روز فایلهای بکاپ حجیم را دانلود کنید تا از سلامت آنها مطمئن شوید. هفتهای یک یا دو بار وارد فضای S3 شوید و حجم فایلهای آپلود شده را نسبت به روزهای قبل مقایسه کنید.
اگر بکاپ روزانه شما ۴ گیگ است، اما فایل دیشب ناگهان ۱۵ مگابایت شده، یعنی فرآینده فشردهسازی در هاست شما نیمهکاره انجام شده یا هنگام آپلود اتصال قطع شده است. همچنین با کد هش فایل (ETag/MD5) میتوانید از سلامت فایل آپلود شده مطمئن شوید.
۲. بکاپ را در یک محیط ایزوله مانند لوکال هاست بازیابی کنید
هرگز برای بررسی سالم بودن بکاپ، آن را روی سایت اصلی بازیابی نکنید. بهتر است ماهانه یکبار فایل بکاپ را دانلود کنید، سپس روی محیط لوکال هاست در سیستم شخصی یا یک سابدامنه آزمایشی روی هاست وردپرس یا سرور مجازی خود بالا بیاورید.
برای این کار کافی است فایلها را از حالت فشرده خارج کنید. سپس فایل دیتابیس را درونریزی و فایلهای مورد نیاز را در مسیر درست قرار داده و نسخه بکاپ بالا آمده را بررسی کنید.
۳. بکاپ سالم را روی محیط اصلی بازگردانی کنید
وقتی از سالم بودن بکاپ روی محیط لوکال یا آزمایشی بررسی کردید و مطمئن شدید که تصاویر درست لود میشوند، سفارشهای آخر در دیتابیس وجود دارند و سایت بدون خطا کار میکند؛ حالا میتوانید این نسخه بکاپ را روی سایت اصلی هم بازیابی کنید.
مزیت رعایت هر ۳ این مراحل این است که میدانید کدام نسخه سالم را بازیابی کنید، بازگردانی ممکن است چقدر زمان ببرد و بدون داشتن استرس فایل درست را روی سایت اصلی بازیابی کنید. درواقع یک تجربه موفق خواهید داشت.
جمعبندی نهایی؛ در روزهای بحرانی آرامش خود را حفظ کنید!
تفاوت بین یک کاربر عادی و یک کاربر حرفهای دقیقا وقتی مشخص میشود که یک مشکل بحرانی رخ دهد. وقتی معماری بکاپگیری را طبق قانون ۱-۲-۳ رعایت کنید و برای بازگردانی هم ۳ قانون کلیدی بررسی، بازگردانی روی محیط تست و در نهایت بازگردانی روی محیط اصلی را رعایت کنید؛ با خیالی آسوده و بدون استرس همه چیز را سر جای خود قرار خواهید داد.
اگر هنوز یک بستر جداگانه و خارج از هاست یا سرور اصلی سایت برای پشتیبان گیری از اطلاعات تهیه نکردید، پیشنهاد میکنم با خرید فضای بکاپ S3 سون هاست که در صفحه https://7ho.st/hosting/backup-storage-s3 میتوانید مشخصات آن را بررسی کنید، همین حالا امنیت حفظ دادههای خود را افزایش دهید تا در شرایط بحرانی، دچار از دست رفتن زحمات خود نشوید.


