بررسی اهمیت بکاپ گیری و راهکارهای سون هاست

اهمیت بکاپ گیری در دنیای مدیریت سایت و حتی نگهداری از اطلاعات شخصی ما بر روی سیستم‌های کامپیوتری و گوشی موبایل از اهمیت بسیار بالایی برخوردار است. بشر همواره از ابتدا به فکر این بوده تا به نوعی از داده‌ها و چیزهایی که دارد به خوبی محافظت کند. در دنیای وب و میزبانی هاست نیز این موضوع به همان اندازه اهمیت دارد، چرا که سرویس‌های ما در هر لحظه در خطر نابودی قرار دارند و نبود بکاپ باعث می‌شود که یک شبه زحمات چند سال را از دست بدهیم.

در این مقاله از وبلاگ سون هاست قصد دارم به اهمیت بکاپ گیری از هاست بپردازم. این مقاله بر اساس تجربیات شخصی که در طول این چند سال داشتم گردآوری شده و مثال‌های عینی از اتفاقاتی که برای شرکت‌های هاستینگ همکار رخ داده را ذکر خواهم کرد تا به چرایی مهم بودن این موضوع برسیم. پس تا پایان با من همراه باشید.

بررسی اهمیت بکاپ گیری در میزبانی وب

فضای وب ایران شاید ۱۰ سالی باشد که به لطف نگاه نسبتا خوبی که دولت قبل بر روی اینترنت داشت از اینترنت ۱۲۸ کیلوبایتی خارج شده و حالا نه تنها شاهد رشد اینترنت پر سرعت هستیم، بلکه استارتاپ‌ها و سرویس‌های آنلاین بسیاری به وجود آمده و به زندگی مردم ما کمک می‌کنند. هرچند که به دلیل نداشتن تجربه کافی کاستی‌های فراوانی هم در این بین احساس می‌شود.

شرکت سون هاست در طول این مدت تقریبا ۱۴ سالی که فعالیت دارد شاهد فراز و نشیب‌های بسیاری در خصوص مشکلات پیش امده برای سرویس کاربران بوده است. مشکلاتی که گاها دامن‌گیر خود بود و گاها دامن‌گیر شرکت‌های همکار که از دیتاسنترهای خارجی و حتی داخلی هدمات ارائه می‌دادند.

بنابراین تصمیم بر ان شد تا در قالب یک پست وبلاگی و کاملا آزاد این موضوع را بررسی کنیم. این پست تنها با هدف اطلاع‌رسانی از ابعاد چنین مشکلاتی گردآوری شده تا به شما گوشزد کنیم چرا موضوع بکاپ‌گیری اهمیت دارد و به این بینش برسیم که حتی اگر غول تکنولوژی باشید، ممکن است طی اتفاق پیش بینی نشده‌ای، کلیه اطلاعات از دست بروند. بنابراین تا پایان با من همراه باشید.

نمونه‌ای از اتفاقات تلخ شرکت‌های همکار

در این مدت چند ساله که شخصا در فضای وب فعالیت دارم، خصوصا از زمانی که تولید محتوا در زمینه میزبانی وب و وردپرس را آغاز کردم، شاهد اتفاقاتی از این دست بودم. اتفاقاتی که از دست رفتن اطلاعات یا ارتباط مستقیمی با شرکت هاستینگ داشت و یا اینکه به صورت غیر مستقیم و ناخواسته در آن ایجاد شده است. در ادامه چند مورد از آنها را معرفی می‌کنم.

حملات سایبری چند روز گذشته به کلیه زیرساخت‌ها

همانطور که اشاره کردم طی چند روز گذشته بخش بزرگی از سرورهای یکی از شرکت‌ها تحت حملات شدید سایبری قرار گرفته و طبق اطلاعیه منتشر شده توسط شرکت، برای بررسی دامنه این حملات و جلوگیری بیشتر از مشکل، سرورها به صورت کامل خاموش شده‌اند. به طوری که حتی سایت خود شرکت نیز در دسترس نیست.

چنین حملاتی با قصد خرابکاری توسط گروهی انجام می‌گیرد که گاها از بین رقبا بوده و گاه با هدف قرار دادن سایت مشتریانی که از این سرویس‌ها استفاده می‌کنند انجام می‌گیرد. حملاتی که می‌توانند به منظور هک سایت، از دسترس خارج کردن و یا ایجاد خلل در کارکرد سایت و محصول مورد نظر انجام گیرند.

به هر حال گروهی از این کار نفع برده و سعی دارند با ایجاد اختلال در زیرساخت کلی یک شرکت مشکلاتی را برای شرکت هاستینگ و به دنبال آن مشتریان ایجاد کنند که در این بین هر دو گروه آسیب جدی خواهند دید. مطمئنا تلاش شرکت‌ها بر این استوار است تا به کمک پیش بینی‌هایی که شده از هدر رفت اطلاعات جلوگیری کرده و اوضاع را هر چه سریع‌تر به وضعیت استاندارد برگردانند، اما همیشه نمی‌توان انتظار داشت که آخر شاهنامه خوش باشد!

آتش سوزی بخشی از دیتاسنتر OVH فرانسه

درست چند روز پس از سال نو بود که اتفاق دیگری در دیتاسنتر OVH فرانسه رخ داد. در این اتفاق که با آتش سوزی شروع شده بود و در بخشی از دیتاسنتر رخ داده بود، برخی از سرویس مشتریان آسیب جدی دیده و اطلاعات آنها در اثر آتش سوزی از بین رفت.

در این بخش از دیتاسنتر یکی از شرکت‌های هاستینگ ایرانی نیز چندین سرور برای ارائه به مشتریان داشت که سایت‌های ایرانی نیز در آنجا میزبانی شده بودند. اما خوشبختانه با توجه به تمهیداتی که از قبل داشتند و بکاپ گیری که از سرویس مشتریان بر روی سرور دیگری انجام گرفته بود، سریعا ابعاد حادثه بررسی شده و نسخه بکاپ مشتریان بر روی سرویس‌های جایگزین راه‌اندازی شد تا سایت مشتریان مجددا در دسترس قرار گیرد.

توقیف هارد سرورهای دو شرکت توسط پلیس آلمان در سال ۲۰۱۸

مطمئن نیستم که این اتفاق در سال ۲۰۱۸ بود یا سال ۲۰۱۹، اما به هر حال در همین دو سه سال اخیر به صورت همزمان که دو شرکت هاستینگ ایرانی دیگر سرویس‌هایی را بر روی دیتاسنتر هتزنر آلمان داشتند، طبق هیچگونه اعلام و اطلاعیه قبلی هاردهای روی سرور این دو شرکت توسط پلیس آلمان توقیف شد.

در این بین یکی از شرکت‌ها که نسخه بکاپ از سایت مشتریان بر روی سرورهایی از دیتاسنتر دیگر تهیه می‌کرد، نهایتا تا ۲۴ ساعت بررسی‌های لازم را در خصوص بازگشت هاردها انجام داد، اما پس از اینکه نتیجه‌ای حاصل نشد، سریعا نسخه بکاپ را بر روی سرورهای جایگزین منتقل کرد تا سایت مشتریان در دسترس قرار گیرد.

حتی خود بنده جزو یکی از کاربران بودم که درست یک ساعت قبل از آن نزدیک به ۵ ساعت زمان برای انتشار پستی صرف کردم، اما چون نسخه بکاپ مربوط به یک روز قبل از آن بود، با جایگزین کردن نسخه بکاپ آن پست من در دسترس نبود و برای همیشه از دسترس خارج شد که مجددا نگارش آن را انجام دادم.

اما متاسفانه شرکت دیگر هیچ نسخه بکاپی بر روی سرور دیگری نداشت و سایت مشتریان به مدت ۲ ماه در خاموشی کامل به سر برد. نهایتا پس از ۲ ماه هاردها از توقیف خارج شده و به دیتاسنتر پس داده شدند، اما گذشت دو ماه و خاموش بودن سایت با مرگ یک سایت برابری می‌کرد. مدیران سایت‌هایی که خودشان از قبل بکاپ داشتند، با انتقال آخرین نسخه بر روی هاست جدید مشکلشان را سریعا حل کردند. اما کاربرانی که هیچگاه اهمیتی به موضوع بکاپ گیری نداده بودند، نهایتا زحماتی که در طول روزها و شب‌ها صرف شده بود را از دست دادند.

بررسی احتمالات و اتفاقاتی که ممکن است رخ دهد

این‌ها تنها ۳ مورد از مثال‌هایی بود که برای چندین شرکت هاستینگ ایران رخ داده است. البته فکر نکنید که این موضوع صرفا مختص سرویس خارجی است، در ایران نیز برای سرویس‌های داخلی اتفاقاتی از این دست افتاده است.

به عنوان نمونه در همین سال گذشته، به علت عدم پرداخت بدهی برق توسط برج میلاد تهران، برق این برج به مدت چند ساعت به صورت کامل قطع شد. همانطور که می‌دانید برج میلاد یک برج کخابراتی است که دیتاسنتری نیز در این برج قرار دارد. برای مدتی سایت مشتریان با قطع برق از دسترس خارج شد. این در حالی بود که حتی خبری از برق اضطراری هم نبود!

پس در چنین شرایطی می‌توان پیش بینی کرد که اتفاقات دیگیری که در ادامه اشاره کوتاهی به آنها می‌کنم می‌تواند رخ دهد:

وقایعی همچون سیل، زلزله، قطعی برق و اینترنت

در مورد قبل اشاره کوتاهی به قطعی برق داشتم. اما همانطور که مطلع هستید طی اتفاقاتی که در آبان سال ۹۸ رخ داد، اینترنت به مدت تقریبا ۲۰ روز تماما به صورت داخلی بود و سایت‌هایی که بر روی دیتاسنترهای خارجی میزبانی شده بودند برای هیچ یک از کاربران در دسترس نبود، چرا که هیچ ارتباطی با اینترنت بین الملل وجود نداشت و تنها آب باریکه‌ای هم که از طریق پراکسی کردن سرورهای ایران رخ داده بود، به دردر افرادی خورد تا بتوانند سرویس خود را به هر نحوی که شده به هاست ایران منتقل کنند.

وضعیتی که خود من شخصا بر روی چند سایتی که دسترسی به کنسول گوگل آنها برایم در دسترس بود به حالتی دچار شده بود که پس از قطع دوباره اینترنت، سرچ کنسول گوگل برای روزهای قطعی به خطی صاف نهایتا با شاید ۱۰ ورودی از گوگل به سایت بود که آنها هم یا با پروکسی کردن سرور ایران قادر به استفاده بودند یا از افرادی بودند که به اینترنت بین الملل دسترسی داشتند.

کشور ما ایران نیز کشوری زلزله خیز است که شهری مثل تهران که دیتاسنترهای بیشتری در آن قرار دارند نیز بر روی گسل قرار گرفته است. پس روشن است که باید انتظار حوادث طبیعی و غیرطبیعی همچون سیل، زلزله، آتش سوزی و حتی توقیف هارد سرور را توسط نهادهای امنیتی داشته باشیم.

اعمال تحریم

مسئله دیگر موضوعات تحریم است که روز به روز در حال بیشتر شدن هستند. هر لحظه این امکان وجود دارد که یکی از دیتاسنترهای خارجی با تحریه‌های جدیدی که توسط آمریکا وضع شده مجبور به قطع دسترسی سرویس کاربران ایرانی باشد.

مشخصا اینکه بتوان فهمید یک دستاسنتر در اختیار شرکت‌های هاستینگ ایرانی و حتی افراد قرار دارد کاری پیچیده نیست و به راحتی قابل پیگیری است. ابعاد تحریم حتی به قدری می‌تواند حساس باشد که اگر هاستینگی در یک کشور دیگر دارای دفتر رسمی و فعالیت شرکتی ثبت شده باشد، باز هم احتمال قطع دسترسی به این دلیل که سرویس در اختیار کاربران ایرانی است وجود دارد.

راهکارهای سون هاست در خصوص اهمیت بکاپ گیری

به همین ترتیب سون هاست در جهت کاهش چنین رخدادهایی اقدام به ارائه قابلیت‌هایی در هاست خود کرده است که به کمک آنها می‌توانید از مشکلاتی که ممکن است به دلیل وقایع این چنینی رخ دهد جلوگیری کنید. البته این قابلیت جدا از امکانات سخت افزاری می باشد. سون هاست جدا از این امکان از تکنولوژی Raid10 در تمامی سرور های خود استفاده می کند و همچنین از بک آپ سطح سروری به صورت image بر روی سروری کاملا مجزا استفاده می کند. اما با این حال شما را از بک آپ گیری مستثنا نمی کند.

در ادامه به معرفی برخی از این قابلیت‌ها پرداخته و پیشنهاداتی را هم در خصوص اینکه اهمیت بیشتری به گرفتن بکاپ از هاست خود داشته باشید ارائه می‌کنیم.

رونمایی از سرویس بکاپ گیری خودکار jetbackup

طی بررسی که بر روی اتفاقات موجد داشتیم، سرویس jetbackup را به کلیه سرویس‌های هاست سون هاست اضافه کردیم. این قابلیت بر روی هاست سی پنل ارائه می‌شود که به شما این امکان را خواهد داد که از نسخه بکاپی که به صورت روزانه بر روی سرور تهیه می‌شود در صورت نیاز بتوانید استفاده کنید.

سرویس جت بکاپ سون هاست به این صورت است که هر روز در ساعات مشخصی از کلیه سایت‌هایی که روی هر سرور قرار دارند یک نسخه پشتیبان تهیه می‌شود. در هر زمانی که مشکل برنامه نویسی در سایت شما رخ دهد می‌توانید در زمان کوتاهی با مراجعه به این بخش در هاست خود که در تصویر زیر می‌بینید، هر یک از نسخه‌های بکاپی که مدنظر دارید را به صورت خودکار روی هاست فعال کنید تا آخرین نسخه بکاپی که سالم است اجرا شود.

سون هاست این ویژگی را برای مواقعی که ممکن است به دلیل خطای برنامه نویسی یا تغییرات اشتباه مشکلی در دیتابیس یا فایل‌های شما ایجاد شود قرار داده است.

اما در خصوص تهیه بکاپ و استفاده از آن در زمانی که مشکلی برای سرویس رخ داده باشد، لازم است که از بخش بکاپ ویزارد هاست استفاده کنید که به صورت کامل به معرفی چند روش برای تهیه نسخه پشتیبان از هاست در مقاله آموزش بکاپ گیری و بازگردانی بکاپ در وردپرس پرداخته‌ایم.

خرید سرویس جدا به منظوری نگهداری نسخه پشتیبان

یکی دیگر از کارهایی که در خصوص امنیت اطلاعات خود می‌توانید انجام دهید، این است که یک هاست جدا که معمولا هاست دانلود انتخاب بهتری است را برای این منظور خریداری کنید. سپس به کمک اسکریپت‌های موجود یا تخصصی که در دانش کدنویسی دارید می‌توانید پس از گرفتن بکاپ از هاست خود، بدون اینکه نیاز باشد آن را با استفاده از اینترنت ADSL دانلود کنید از طریق یک سرور مجازی یا قابلیت کپی از یک سرور به سرور دیگر به روی این هاست دانلود منتقل کنید.

هر زمان مشکلی در هاست اصلی شما رخ داده و اتفاقاتی از این دست برایتان رخ دهد می‌توانید سریعا با تهیه یک سرویس نسخه بکاپ را از هاست دانلود به هاست جدید منتقل و ریستور کنید تا از آفلاین شدن طولانی مدت سایت که تاثیر بسیار بدی بر روی از دست دادن رتبه در نتایج گوگل دارد جلوگیری کنید.

استفاده از پلاگین و افزونه‌ها

مورد بعدی استفاده از اسکریپت، پلاگین و افزونه‌های مخصوصی است که امکان بکاپ گیری خودکار از سایت را در اختیار شما قرار خواهند داد. شما می‌توانید با استفاده از این ابزار قابلیتی را در هاست خود پیاده سازی کنید که از طریق FTP و اتصال از طریق روش‌های دیگری هاست شما به یک سرویس ثالث که می‌تواند هاست دانلود یا استفاده از ابزارهای ذخیره ابری همچون گوگل درایو و دراپ باکس است، به صورت روزانه و طبق یک برنامه ریزی منظم از هاست شما بکاپ تهیه کند.

به هیچکدام از روش های بالا دسترسی ندارید؟

اگر به هر دلیل تمایلی به خرید سرویس یا ابزاری که به شما کمک می‌کند به هر نحوی از شکل سنتی و دستی برای بکاپ گیری استفاده نکنید، تنها راه موجود این است که بکاپ را به صورت دستی تهیه کرده و بر روی رایانه شخصی خود ذخیره کنید.

حتی در هنگام ذخیره سازی توصیه می‌شود برای اینکه احتمال خرابی و از دست رفتن داده‌ها در رایانه وجود دارد، یک نسخه کپی از آن بر روی حافظه فلش یا هارد اکسترنال داشته باشید. البته در این الت باید نهایت دقت را در افزایش امنیت و نگهداری از داده‌ها داشته باشید و ترجیحا حتما از برنامه‌هایی که مخصوص قفل گذاری روی حافظه‌های فلش و هارد هستند استفاده کنید.

برای ذخیره بر روی رایانه شخصی نیز حتما در دایرکتوری که ذخیره می‌کنید از ابزار ویندوز یا سایر سیستم عامل‌هایی که استفاده می‌کنید به منظور قفل گذاری بر روی فایل استفاده کنید.

سخن پایانی

موضوع مهم این است که به هر طریقی که شده باید سعی کنید از سایت خود نسخه بکاپ با برنامه زمانی درست و منظمی تهیه کنید. حتی اگر کیفیت اینترنت شما پایین است و نگرانی بابت حجم دانلود دارید، توصیه می‌شود این کار را لااقل برای دیتابیس با اهمیت بیشتری انجام دهید.

به عنوان نمونه شما می‌توانید به صورت روزانه از دیتابیس نسخه بکاپ بگیرید که حجم کمتری دارد. اما در عوض از فایل‌ها به صورت هفتگی بکاپ تهیه کنید. البته در چنین شرایطی باید به این نکته هم توجه داشته باشید که فایل‌ها را ترجیحا روی سیستم خود داشته باشید تا اگر مجبور به استفاده از نسخه بکاپ دیتابیس شدید و فایل وجود نداشت، بتوانید سریعا آپلود کنید.

بحث پشتیبانی و گرفتن بکاپ از داده‌های سایت اهمیت بسیار بالایی دارد. حتی در شرایطی که از تکنولوژی‌هایی همچون RAID 10 که بهترین نوع آن در حال حاضر است استفاده کنید، باز هم بنا به دلایل غیر قابل پیش بینی که در قالب اتفاقات واقعی عنوان کردم، می‌تواند بر روی دیتا شما تاثیرگذار باشد.

نکته پایانی هم اینکه در زمان وقوع چنین رخدادهایی متاسفانه کاربران به جای اینکه ساکت بوده و منتظر باشند تا تیم پشتیبانی هاستینگ در آرامشی نسبی تمرکز خود را بر روی حل مشکل بگذارند، متاسفانه هستند افرادی که از طریق رسانه‌های اجتماعی این موضوع را بولد کرده و با حملاتی گسترده موجب ایجاد یک استرس روانی بر روی کل اعضای تیم می‌شوند. بنابراین توصیه می‌کنم برای اینکه سریعا چنین مشکلاتی رفع شود، تا حل شدن مشکل اگر نمی‌توانید امیدواری دهید و کمکی کنید، لااقل فشاری که روی شرکت وجود دارد را با حملات اینچنینی بیشتر نکنید.

و موضوعی که بیش از همه اهمیت دارد این است که با رخ دادن چنین مشکلاتی هم شرکت هاستینگ و در راس آن خود کاربر است که متضرر خواهد شد. پس سعی کنید تا با داشتن یک برنامه درست و ترجیحا زمان‌بندی خیلی منظم و نزدیک به هم از هاست و کلیه اطلاعاتی که بر روی سرور دارید نسخه پشتیبان در چند لایه همچون فضای ابری گوگل، هاست دانلود، رایانه شخصی و هارد اکسترنال نسخه پشتیبان تهیه کنید.