
هزینه ذخیره سازی S3 چطور محاسبه میشود؟ ظرفیت، انتقال داده و عملیات
وقتی به دنبال خرید فضای S3 هستید، اولین چیزی که جلب توجه میکند، قیمت پایین بهازای هر گیگ فضاست؛ چرا که شاید آن را با هاست مقایسه میکنید. اما بسیاری از مدیران سایتها چند روز بعد یکباره با کمبود فضا یا صورتحسابی مواجه میشوند که حسابی آنها را غافلگیر میکند. درست است، آنها یکسری هزینه پنهان را درنظر نگرفتند، سناریو درستی برای بکاپگیری پیادهسازی نکردهاند و از همه بدتر، دقیقا چیزی معادل فضای هاست خود خریداری کردهاند.
در معماری ذخیره سازی ابری، حجم فایل فقط یکی از ضلعهای مثلثی هزینههایی است که پرداخت میکنید. اگر با سازوکار این محصول آشنا نباشد و تنظیمات افزونه بکاپگیر خود را نیز درست انجام نداده باشید، مصرف شما را بالاتر خواهد برد.
در این راهنما به شما کمک میکنم که محاسبه هزینه S3 چگونه انجام میشود و پیش از خرید فضای S3 باید به چه نکاتی توجه داشته باشید. در خصوص مصرف درست و بهینه نیز قوانینی که باید رعایت کنید را در قالب مثالهای واقعی از سایتهایی با محوریت فعالیت مختلف، معرفی خواهم کرد.
در ذخیره سازی S3 پول چه چیزهایی را میدهیم؟
برخلاف هاست معمولی یا هاست دانلود که در آن فضای ثابتی را اجاره میکنید، در سرویسهای مبتنی بر پروتکل S3 سه عامل دیگر روی مبلغ تاثیر دارند که عبارتند از:
۱. فضای ذخیره سازی و سیاست نگهداری
مهمترین عامل در قیمت فضای S3 حجم فایلهایی است که درون باکت نگهداری میکنید. اما اشتباه رایجی که کاربران مرتکب میشوند، این است که حجم را بر اساس فضای هاست خود انتخاب میکنند. در حالی که باید سیاست نگهداری را هم برای نگهداری چندین نسخه مختلف درنظر گرفت.
برای نمونه اگر تمام فایلهای سایت شما ۱۵ گیگ باید و ساختار بکاپگیری را طوری تنظیم کنید که بکاپ ۷ روز اخیر نگهداری شود، ظرفیت فضای ذخیره سازی S3 شما حداقل باید ۱۰۵ گیگ باشد. هرچه تعداد نسخههای نگهداری بیشتر شوند، فضای اشغالی هم بیشتر خواهد شد.
۲. ترافیک ورودی و خروجی (آپلود و دانلود)
هر بایتی (فایل) که از سرور سایت شما روی باکت آپلود میشود یا به هرطریق فایلی را دانلود میکنید، ترافیک مصرف میکند. این ترافیک ورودی و خروجی S3 به به دو بخش مجزا تقسیم میشود:
- ترافیک ورودی یا آپلود: برای مثال افزونه وردپرسی یا خود هاست، فایل بکاپ را به فضای S3 میفرستد. در بیشتر سرویسهای استاندارد ابری، ترافیک ورودی رایگان است یا هزینهای بسیار ناچیز دارد.
- ترافیک خروجی یا دانلود: وقتی شما نسخهای از بکاپ را از فضای S3 دانلود میکنید یا اینکه روی سرور خود ریستور (بازگردانی بکاپ) میکنید، پهنای باند در این حالت بیشترین مصرف را دارد. برخلاف ترافیک ورودی که رایگان است، ترافیک خروجی (دانلود) پهنای باند شما را مصرف میکند. وقتی فایلهای حجیمی داشته باشید و مدام این چرخه را تکرار کنید، سهمیه ترافیک شما به شدت مصرف خواهد شد.
با این تفسیر فضای S3 را باید همانطور که از نامش مشخص است بهعنوان یک فضای «ذخیره سازی» برای بکاپ در نظر بگیرید تا هرزمان که نیاز به آن داشتید، فایلها را دانلود یا ریستور کنید.

۳. درخواستهای API
سومین چیزی که در هزینههای S3 از دید کاربران پنهان میماند، تعداد درخواستهای API است. هر بار که افزونه، سرور یا نرمافزاری که وظیفه مدیریت بکاپ را دارد، به فضای S3 متصل میشود، یک درخواست ارسال خواهد شد. آپلود کردن یک فایل، گرفتن لیست فایلهای موجود یا دانلود یک فایل هرکدام یک عملیات مستقل و درخواست جدید محسوب میشوند.
حالا تصور کنید در یک سایت وردپرسی فقط پوشه تصاویر را برای آپلود درنظر بگیرید؛ تصاویری که با توجه به برش تصویر وردپرس چندین نسخه مختلف دارند. برای مثال اگر مجموعا ۸۰ هزار تصویر داشته باشید، شما ۸۰ هزار بار دستور PUT را برای آپلود فایلها مصرف کردهاید.
اما اگر همان پوشه Uploads را به فایل زیپ تبدیل کرده و سپس ارسال کنید، کل این فرآیند فقط با ارسال یک درخواست انجام میشود. جدای از اینکه فشردهسازی به فرمت زیپ هم روی کاهش حجم کلی تاثیر داشته و فضای کمتری از فضای ذخیره سازی S3 مصرف خواهد شد.
نحوه محاسبه حداقل فضا و ترافیکی S3 که باید بخریم
برای اینکه دید بهتر و واقعیتری از قیمت فضای S3 داشته باشید، بیایید در دو سناریو واقعی به مقایسه بپردازیم و ببینیم که هر کسبوکاری دقیقا باید روی چقدر فضا و ترافیک تمرکز کند:
استفاده در یک فروشگاه ووکامرسی
یک فروشگاه ووکامرسی روی هاست ووکامرس دارید که حجم کلی آن ۲۰ گیگ است؛ شامل ۱۹ گیگ فایلهای شما و کمتر از ۱ گیگ هم برای حجم دیتابیس و سفارشات است. هدف شما این است که هرشب از دیتابیس بکاپ بگیرید و تا ۱۴ روز آنها را نگهداری کنید، هفتهای یکبار هم از کل سایت (شامل فایلها و دیتابیس) تهیه کرده و ۴ نسخه آخر را نگهداری کنید.
منابعی که نیاز دارید عبارتند از:
- بخش دیتابیس: ۱۴ نسخه × ۱ گیگابایت = ۱۴ گیگابایت فضا، که با فشردهسازی میتوان به حدود ۳ گیگابایت کاهش داد.
- بخش بکاپ کامل هفتگی: ۴ نسخه × ۲۰ گیگابایت = ۸۰ گیگابایت فضا.
- ترافیک خروجی: فرض کنیم ماهی یکبار برای تست سلامت فایلها، یک نسخه کامل را دانلود میکنید که میشود ۲۰ گیگابایت ترافیک خروجی.
مجموع فضای اشغالی شما در این سناریو حدود ۸۳ گیگ خواهد بود. با درنظر گرفتن قانون ۸۰-۲۰، باید روی خرید پلن ۱۰۰ گیگابایتی با ترافیک پایه حداقل ۲۴ گیگ تمرکز کنید.
پشتیبان گیری از سرور مجازی یا جت بکاپ
تصور کنید طراح سایت هستید و یک سرور مجازی VPS با مجموع ۲۰۰ گیگ اطلاعات از سایت ۳۰ تا از مشتریان خود را روی آن دارید. برای کاهش مصرف منابع میتوانید از قابلیت بکاپگیری افزایشی (Incremental) در جتبکاپ یا سیپنل استفاده کنید؛ این ویژگی به شما این امکان را میدهد که پس از بکاپ اولیه هر فایل، فقط فایلهایی که تغییر کردهاند (۲ درصد از حجم کلی که میشود ۴ گیگ) را به فضای S3 بفرستید. حالا فرض کنیم ۱۵ روز هم میخواهید این اطلاعات را نگهداری کنید.
در چنین سناریویی که شامل ۲۰۰ گیگ فضا است، شما ۱۵ بسته تغییرات روزانه (۱۵ × ۴ گیگابایت = ۶۰ گیگابایت) را دارید که با این تفسیر مجموعا ۲۶۰ گیگ فضا اشغال میشود.
اگر در طول ماه مجبور شوید فقط بکاپ ۵ تا از سایت مشتریان را بازیابی کنید، حدود ۳۰ تا ۴۰ گیگ ترایک مصرف خواهد شد. بنابراین باید روی خرید پلن ۳۰۰ یا ۳۵۰ گیگ تمرکز کنید که با قانون ۸۰-۲۰، انتخاب یک فضای S3 با فضای ۳۶۰ تا ۴۰۰ گیگ منطقی خواهد بود.
راهکارهایی برای کاهش هزینه و مصرف کمتر ترافیک
حتی اگر بهترین پلن را انتخاب کنید، رعایت نکردن یک سری نکات در ظاهر بی اهمیت باعث افزایش هزینه یا مصرف بیشتر ترافیک شما خواهد شد. بهتر است این ۴ قانون را رعایت کنید:
به جای آپلود فایل تکی از نسخه فشرده استفاده کنید
همیشه تنظیمات بکاپ را در نرمافزار یا افزونه خود طوری طراحی کنید که ابتدا یک نسخه فشرده، ترجیحا در فرمت tar.gz. یا zip. از پوشه یا فایلها تهیه شده و سپس این فایل را آپلود کنید. انجام این کار دو مزیت دارد:
- حجم فایلهای متنی یا دیتابیسهای SQL پس از فشردهسازی تا ۸۰ درصد کاهش یافته و فضای کمتری اشغال خواهد شد.
- به جای اینکه برای تکتک فایلها یک درخواست API جدا ارسال شود، صرفا در قالب یک درخواست این کار انجام میگیرد و فرآیند کلی نیز در زمان کوتاهتری انجام خواهد گرفت.
بکاپهای قدیمیتر از روزهای خاص را حذف کنید
نگه داشتن بکاپهای قدیمی ارزش خاصی ندارد؛ خصوصا در سایتهای محتوایی یا خبری. انجام این کار فقط اشغال فضای بیشتر است.
در معماری S3 قابلیتی به نام چرخه عمر بکاپ (Lifecycle Rules) وجود دارد که با تعریف یک قانون میتوانید تعیین کنید که مثلا فایلهای قدیمیتر از ۱۴ روز به صورت خودکار پاک شوند. با انجام این کار شما همیشه یک نسخه از ۲ هفته اخیر سایت خود را دارید که ارزش بیشتری در مقایسه با نسخه ۶ ماه پیش برای بازیابی دارد.
فایلهای آپلودی ناقص را پاک کنید
وقتی یک فایل حجیم مثلا ۱۰ گیگ برای آپلود به سمت S3 ارسال میشود، پروتکل به منظور آپلود سریعتر آن را به قطعات کوچکتر تقسیم میکند؛ درست مانند برنامههای مدیریت دانلود که فایلها به چند بخش تقسیم میشوند.
حالا فرض کنید به دلیل اختلالات اینترنتی یا از دسترس خارج شدن سرور سایت برای لحظاتی، در شرایطی که ۹۰ درصد فایل آپلود شده یکباره آپلود متوقف شود. این قطعات نیمه کاره در باکت باقی میمانند که در لیست فایلهای ادی قابل دیدن نیستند، اما فضای شما را اشغال میکنند.
با فال کردن قابلیت پاکسازی خودکار آپلودهای ناقص مثلا بد از ۲۴ سات، جلوی اشغال شدن فضا را با این فایلهای ناقص و بی اهمیت خواهید گرفت.
تعیین دوره بکاپ برای دیتابیس و فایلها
تصاویر محصولات یا فایلهای قالب و افزونه سایت شما هر روز دستخوش تغییر نیست؛ اما جدول سفارشات و کاربران به صورت دقیقهای و شاید لحظهای در حال تغییر است. بنابراین نیازی نیست هرشب از کل پوشه Uploads بکاپ گرفته و فضا و ترافیک را بسوزانید.
بهتر است از سناریو زیر برای بکاپگیری استفاده کنید:
- دیتابیس را هر شب یا حتی شده هر ۶ ساعت یکبار روی بکاپگیری قرار دهید که هم حجم کمی دارد و هم درخواست کمتری مصرف میشود.
- بکاپگیری از فایلهای رسانهای را روی ۲ روز یکبار یا هفتگی قرار دهید (البته متناسب با نوع سایت).
- هفتهای یکبار هم سعی کنید روی بکاپگیری کامل تمرکز کنید که تمامی فایلها و دیتابیس در قالب یک فایل بکاپگیری شوند.
پلنهای ثابت یا پرداخت بر اساس مصرف؟ کدام بهصرفه است؟
در بازار سرویسهای میزبانی دو مدل قیمت گذاری وجود دارد؛ یک مدل ساعتی یا بر اساس مصرف است و مدل دیگر بر اساس پلن یا بستهای با ظرفیت مشخص است که در سون هاست مدل دوم که بهصرفهتر است ارائه میشود.
با اینکه مدل اول جذاب بهنظر میرسد؛ اما کاملا فریبنده است. تصور کنید در یک شب باگی در سایت وافزونه بکاپگیر شما رخ دهد که یک حلقه بیپایان از بکاپگیری تکرار شود. مدام فایلهایی آپلود و حذف شوند. در مدل مصرفی تا صبح ممکن است میلیونها درخواست API و چندین ترابایت ترافیک مصرف شود که فردای همان روز از خواب بیدار شوید و با یک فاکتور چندین میلیونی که باید پرداخت شود مواجه شوید.
اما در مقابل بستههایی با ساختار مشخص، هر پلن دارای ظرفیت و ترافیک مشخصی است تا پایداری شبکه حفظ شود. مزیت این روش مشخص بودن هزینه برای کسبوکارهاست. شما دقیقا میدانید که در طول ماه چقدر هزینه میکنید و اگر هم در انتهای ماه با کمبود ترافیک یا فضا مواجه شوید، به راحتی میتوانید با پرداخت مابهالتفاوت به پلن بالاتر کوچ کنید.
جمعبندی نهایی؛ مدیریت هزینه در فضای S3
مدیریت قیمت فضای ذخیره سازی S3 کار پیچیدهای نیست، به شرطی که قبل از خرید چند محاسبه عادی انجام دهید. از اینکه چه سناریویی را برای بکاپگیری از دیتابیس و فایلها باید پیادهسازی کنید، مجموعا چقدر فضا نیاز دارید و با توجه به سناریو دانلود یا بازیابی چقدر ترافیک مصرف خواهید کرد.
جدای از این با تنظیم قوانینی مثل چرخه عمر، آپلود نشدن فایلهای تکراری و دیگر موارد میتوانید کنترل بیشتری روی کاهش مصرف چه از لحاظ فضا و ترافیک و چه تعداد درخواست API داشته باشید.
اگر به دنبال بستری پایدار و مناسب هستید، پیشنهاد میکنم با مراجعه به نشانی https://7ho.st/hosting/backup-storage-s3 پلنهای فضای ذخیره سازی S3 سون هاست را مشاهده کنید. در صورتی که نیاز به مشاوره دارید یا سوالی ذهنتان را قلقلک میدهد، میتوانید از چت آنلاین یا با ارسال تیکت، از راهنمایی همکارانم در تیم فروش کمک بگیرید. فراموش نکنید که بکاپگیری منظم از دادههای سایتتان، ضروریترین کاری است که باید برای نجات کسبوکارتان در شرایط بحرانی حساب ویژه روی آن باز کنید.



